Neden Çoklu Zeka?

Gerek medya sektöründe, gerekse yayıncılıkta, 1994 yılından beri sürdürdüğüm profesyonel hayatımda her zaman ilk sırada daima çocuklar oldu. Onların muhteşem dünyalarına katılabilmek için, onlar gibi düşünmem gerektiğini biliyordum. Bu konuda bana büyük katkısı olan “Çoklu Zeka Teorisi”ni sizinle paylaşmak istiyorum. Teorinin sahibi halen Harvard Üniversitesinde çalışmalarını sürdüren psikolog Howard Gardner. Gardner’a göre insanların zekası 7’ye ayrılıyor ve bütün insanlarda söz konusu 7 zekanın tümü bulunuyor. Elbette hepimizin beceri ve yaratıcılıkları farklılıklar gösterir. İşte bu noktada benim de üzerinde durduğum en temel gerçek, çocuklarımızdaki zeka türlerini açığa çıkarmaya çalışmak. Yetiler konusunda başarı elde etmek için onlara elimden geldiğince yardımcı olmaya çalışıyorum. Şimdi isterseniz “Çoklu Zeka Teorisi”ne kısaca göz atalım.

Çoklu Zeka Teorisi

Howard Gardner tarafından ortaya konan teori, bilişsel araştırmalar sonucu ortaya çıkmıştır. Kullanılan zeka tiplerinin farklılıkları, her bireyin aynı materyalleri aynı şekilde öğrenebileceğini varsayan bir eğitim sistemine eleştirel bir bakışla doğduğunu söylemek yanlış olmaz. İşte zeka türleri:

Görsel-Mekansal Zeka– Etrafımıza fiziksel olarak bakmayı deneyelim. Çevremizden daha fazla haberdar oluruz. Çizmek, okumak, hayal kurmak gibi. İmgeleri sözlü ve fiziksel yollarla öğrenebiliriz.

Bedensel-kinestetik Zeka – Bedeni kullanabilme farkındalığı olarak özetlenebilir. Hareket, dokunmak, hareket ile durumlar oluşturmak. Ayrıca beden dili aracılığıyla iyi iletişim kurmayı, fiziksel aktiviteleri kolaylıkla öğrenmeyi ve gerçekleştirmeyi ön plana çıkarır.

Müzikal Zeka – Ritim ve sese hassasiyetle ortaya çıkar. Arka plandaki müziğin varlığı diğer işlerini yapabilmesinde büyük fayda sağlar. Kimi zaman şarkı sözlerine dönüşen dersler bile açığa çıkabilirJ

Bireylerarası Zeka– Empati, başkalarıyla iletişim kurma, sosyal zeka da denebilir.  Bu öğrenciler grup etkinlikleri, seminerler ve diyaloglarla öğrenme güçlerini arttırabilirler.

İçsel Zeka– Kişinin kendi çıkarlarını ve hedeflerini anlamaya yönelik zeka türü. Bu çocuklar utangaç olma eğilimindedirler. Duygularına uyma, sezgi ve içsel motivasyonun yanı sıra güçlü bir irade, güven ve ileri görüş gözlenebilir.

Dilbilimsel Zeka– Kelimeleri etkili bir şekilde kullanabilme zekası. Bu çocukların işitme becerileri oldukça gelişmiştir ve çoğunlukla kelimelerle düşünürler.

Mantıksal –Matematiksel Zeka –Mantık ve hesap zekası. Kavramsal olarak, soyut olarak düşünürler ve kalıplar ile ilişkileri görerek araştırırlar. Denemeyi, bulmacaları, evrene ait soruları çok severler.

Gözünüz korkmasın. Başlangıçta, yukarıdaki zeka türlerini öğretme işi zor, hatta olanaksız gibi görünebilir. Vazgeçmemek gerek. Zeka türleri incelendiğinde, öğrenme stillerine uygun ortamları seçerken aslında kolay bir süreç olduğunu fark edeceksiniz. Şimdi bunu başarabilmek için birkaç ipucu sıralamak gerek.

• Görsel medyadan faydalanma;
• Basılı materyallerin başucu olması;
• Sözlü ve sözsüz sesler, müzik ayrımları ayırt etme gücünü arttırır;
• Hareket tasvir edilebilen bir durum haline gelebilir;
• Renkler hayatı daha iyi anlamamıza yardımcı olur;
• Gerçekler, motor ve bilişsel becerileri öğrenmede en büyük destektir;
• Öğrenilen mekan, zekaların ortaya çıkmasında büyük rol oynar.
• Her çocuğun farklı olduğu gerçeğini sürekli tekrar etmek yol göstericidir;
• Okuma yeteneğini yükseltmek, farkındalığı ortaya çıkarttığı için ilk öğreticidir;